ಹಿತ್ತಲ ಗಿಡ ಮದ್ದು: ತ್ರಿವೃತ್
Medicine Plant Trivrit: ತ್ರಿವೃತ್ ಆಯುರ್ವೇದದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೇಚಕ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
ತ್ರಿವೃತ್ ಆಯುರ್ವೇದದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೇಚಕ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Operculina turpethum ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶೋತ್ತರ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ತಿಗಡೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧ, ಬಿಳಿ ತ್ರಿವೃತ್ ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ತ್ರಿವೃತ್ ತೀಕ್ಷ್ಣ. ಇದರ ಬೇರಿನ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಟು, ತಿಕ್ತ ರಸ, ಉಷ್ಣ ವೀರ್ಯವುಳ್ಳದ್ದು. ವಾತ-ಕಫ ನಾಶಕವಾಗಿ ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಉಬ್ಬರ, ಜಲೋದರ, ಪಾಂಡುರೋಗ, ಚರ್ಮರೋಗ, ಸಂಧಿವಾತ ಹಾಗೂ ಸ್ಥೂಲಕಾಯಕ್ಕೆ ಹಿತಕರವಾಗಿದೆ. ಕರುಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಿದ್ದು, ಪಂಚಕರ್ಮದ ವಿರೇಚನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರರಿಂದ ಆರು ಗ್ರಾಂ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ತ್ರಿಫಲಾ ಕಷಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಅತಿಯಾದ ಸೇವನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಆದ್ದರಿಂದ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
