ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ದೀಪಾವಳಿ!
Diwali: ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕುರಿತು ಈಶ್ವರಮಂಗಲದ ಸವಿತಾ ಅವರು ಬರೆದ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ.
Diwali: ಒಂದು ಕಾಲವಿತ್ತು.. ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಗಿಂತ ಹೊಸ ಸಂತೋಷ, ಪಟಾಕಿಗಿಂತ ಕುಟುಂಬದ ನಗು, ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಗಿಂತ ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ.
ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳು ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಹಬ್ಬದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಸಗಣಿ ಸಾರಿಸುವುದು, ಸುಂದರ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕುವುದು, ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು… ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಭ್ರಮವಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಮ್ಮನ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಖಾರದ ತಿಂಡಿಗಳ ಪರಿಮಳವೇ ದೀಪಾವಳಿಯ ಆಗಮನವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕಜ್ಜಾಯ, ಚಕ್ಕುಲಿ, ಕೋಡುಬಳೆ, ಲಡ್ಡು… ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ತಿಂಡಿಗಳ ರುಚಿ ಇಂದಿಗೂ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವಂತಿದೆ.
ದೀಪಾವಳಿಯ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟು, ಹಿರಿಯರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು, ದೇವರ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥವಿತ್ತು. ನಂತರ ಬಂಧು-ಬಳಗದ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಿಹಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಪರಸ್ಪರ ಶುಭಾಶಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಲೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹಣತೆಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪುಟ್ಟ ಹಣತೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮಾತ್ರ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು.
ಮಕ್ಕಳು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯ, ಹಿರಿಯರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷಣ, ನೆರೆಮನೆಯವರ ಜೊತೆ ಹಬ್ಬದ ಮಾತುಕತೆ.. ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಾಗಿರದೆ, ಒಂದು ಸುಂದರ ಅನುಭವವಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಇಂದು ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಮನೆಗಳು ಆಧುನಿಕವಾಗಿವೆ. ಅಲಂಕಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಪಟಾಕಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿವೆ.
ಆದರೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ಆ ಹಳೆಯ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸರಳತೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ.
ಅಂದು ಕಡಿಮೆ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷವಿತ್ತು.
ಕಡಿಮೆ ಹಣದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭ್ರಮವಿತ್ತು.
ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿತ್ತು.
ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರೂ, ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಬಹುಶಃ ಅದಕ್ಕೇ ಹಳೆಯ ದೀಪಾವಳಿಯ ನೆನಪುಗಳು ಇಷ್ಟು ವಿಶೇಷ.
ಅವು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲ…
ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು, ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ನೆನಪುಗಳು, ನಮ್ಮವರ ಜೊತೆ ಕಳೆದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕ್ಷಣಗಳ ನೆನಪುಗಳು.
ದೀಪಾವಳಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹಣತೆಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಅಂದು ನಮ್ಮೊಳಗಿದ್ದ ಆ ಬಾಲ್ಯದ ಸಂಭ್ರಮ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ…
ಒಮ್ಮೆ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೂ ಒಂದು ಹಣತೆ ಹಚ್ಚೋಣ.
ಕಳೆದುಹೋದ ಆ ಸರಳತೆಯನ್ನು, ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಅಂದು ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕು ಇಂದು ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ…
ಆದರೆ ಆ ನೆನಪಿನ ಬೆಳಕು ಮಾತ್ರ ಎಂದಿಗೂ ಆರದು.
ಲೇಖಕರು: ಸವಿತಾ
ಈಶ್ವರಮಂಗಲ, ಪುತ್ತೂರು
